Batı Karadeniz Çevre Gönüllüleri Platformu Sözcüsü Çetin Yılmaz, Zonguldak’ın Karadeniz Ereğli ilçesinde özellikle Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları’nın (Erdemir) başını çektiği sanayi kaynaklı emisyonların halk sağlığını ciddi biçimde tehdit ettiğini belirterek, bölgede yaşayanların yılın büyük bölümünde kirli hava solumak zorunda bırakıldığını söyledi.
Yılmaz, Karadeniz Ereğli’de hava kirliliğinin her geçen yıl daha görünür ve daha tehlikeli bir hal aldığını ifade ederek, ince partikül maddeler olan PM10 ve PM2.5 değerlerinin yılın önemli bir bölümünde hem Türkiye hem de Avrupa Birliği sınır değerlerinin üzerinde seyrettiğini öne sürdü.
Kentte yaklaşık 200 gün boyunca hava kalitesinin sınırların üzerinde ölçüldüğüne dikkati çeken Yılmaz, bu durumun başta solunum yolu hastalıkları olmak üzere birçok sağlık sorununu beraberinde getirdiğini savundu.
Sanayi tesislerinin emisyon azaltımı konusunda yeterli adımları atmadığını dile getiren Yılmaz, özellikle Erdemir’in bölgedeki kirlilikte belirleyici rol oynadığını ileri sürerek, “Bölge halkı adeta sanayi faaliyetlerinin bedelini sağlığıyla ödüyor. Karadeniz Ereğli sürekli olarak kirli hava tabakasının altında kalıyor. Astım, bronşit ve akciğer hastalıklarında ciddi artış gözlemliyoruz. Buna rağmen Erdemir’in emisyonları düşürme konusunda güçlü ve kararlı bir irade ortaya koyduğunu söylemek mümkün değil” dedi.
Çevre kirliliğine karşı hukuki girişimlerde bulunduklarını hatırlatan Yılmaz, geçen yıl Cumhuriyet Savcılığı’na suç duyurusunda bulunduklarını belirtti. Denetimlerin yetersiz kaldığını savunan Yılmaz, “Denetimlerin yapıldığı ifade ediliyor ancak sahada karşılığını göremiyoruz. Uygulanan para cezaları düşük ve caydırıcı olmaktan uzak. Bu durum, büyük sanayi kuruluşlarının sorumluluktan kaçmasına zemin hazırlıyor” diye konuştu.
Bölgede hava kirliliğinin sağlık üzerindeki etkilerine ilişkin yeterli verinin paylaşılmadığını da dile getiren Yılmaz, özellikle solunum yolu hastalıkları ve akciğer rahatsızlıklarına ilişkin şeffaf veri açıklanması gerektiğini söyledi.
Sanayi bölgelerinde yapılan bilimsel araştırmalara işaret eden Yılmaz, demir-çelik tesislerine yakın yerleşimlerde doğan bebeklerde ağır metal tespit edildiğine dair çalışmalar bulunduğunu belirterek, benzer risklerin Karadeniz Ereğli için de geçerli olabileceğini kaydetti.
Hava kirliliğinin artık yalnızca çevresel değil, aynı zamanda bir insan hakları meselesi olduğunu vurgulayan Yılmaz, uluslararası raporlarda temiz hava hakkının temel bir hak olarak tanımlandığını ifade etti.
Yılmaz, Karadeniz Ereğli’de yaşanan tabloya ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
“Gecikme artık bir tercih değil, açık bir ihlaldir. Erdemir başta olmak üzere sanayi tesislerinin emisyonları sıkı şekilde denetlenmeli, veriler şeffaf biçimde paylaşılmalı ve çevreyi kirleten işletmelere karşı çok daha güçlü yaptırımlar uygulanmalıdır. Aksi halde bu kentte yaşayan insanlar her gün biraz daha sağlığından olacak.”
